Kültler Hakkında 13 Kült Film

Stanley Kubrick’in Gözleri Tamamen Kapalı filminden, Paul Thomas Anderson’ın The Master’ına; pek çok popüler filmde, kültlerin bireysel hayatların üzerindeki etkisini izledik. Derlediğimiz ‘Kültler Hakkında 13 Kült Film’ listesinde ise; bu temayı layığıyla kullanmış, fakat nispeten kıyıda köşede kalmış yapımlar bulunmakta.

Bir filmin kült sayılması için kültleri konu alması mı gerekir? Elbette hayır. Ama kültleri konu alan bir film kültleşmişse, ne mutlu o filme! Kült kelimesi, din anlamına gelmesine rağmen sosyolojide, aşırı uçlarda inanç ve uygulamalara sahip insan topluluğunu anlatmak, sinemaseverler tarafından ise, değeri gün geçtikçe artan filmler için kullanılır. Playlist; Amerika’da 6 Mart’ta vizyona giren, Riley Stearns’in yönetmenliğini üstlendiği, Mary Elizabeth Winstead’in ise annesi tarafından, katıldığı gizemli kültten kurtarılmaya çalışılan Claire’ı canlandırdığı Faults filmi şerefine, kültleri konu alan 13 filmi listeledi. Biz de bu aşırı uçlarda gezen listeyi sizler için derledik.

Hazırlayan: Öykü Teoman

Suspiria (1977)

Daria Argento’nun, bir bale okulunda geçen korku filminde, genç bir kız yeni transfer olduğu bale okulunun aslında şeytani bir kültün barınağı olduğunu anlıyor. İçerdiği şiddet ve cinsellik unsurlarıyla, seyirciyi rahatsız etme görevini çok iyi başaran film birçok usta yönetmeni de etkilemeyi başaran bir klasik. Örneğin Darren Aranofsky’nin, Natalie Portman’a Oscar heykelciğini kucaklatan filmi Black Swan, Suspiria’ya çok şey borçlu. Argento’nun aslında filmi 12 yaşındaki kızların okuduğu bir bale okulunda geçirmeyi istediğini ama yapım stüdyosunun, çocuklar hakkında bu kadar şiddet dolu bir filmin anında yasaklanacağına dair uyarısının ardından filmin oyuncu tercihinin değiştirildiğini belirtelim. Ancak filmde senaryonun bu ilk halinden öğelere rastlamak pekala mümkün.

Sound of My Voice (2011)

Zal Batmanglij bu ilk uzun metraj filminde, senaryoyu filmin başrol oyuncusu Brit Marling ile beraber kaleme alıyor. Belgeselci bir çiftin, gelecekten geldiğini söyleyen gizemli bir kadının liderlik ettiği bir kültün içine sızma çabalarını anlatan film, oldukça beğeni toplamasına rağmen hak ettiği seyirci sayısına vizyondan kalkmasının ardından ulaşabilmişti. Bir üçlemenin ilk ayağı olan filmin devamı niteliğindeki The East, 2013 senesinde eleştirmenler tarafından en az ilki kadar beğenilmişti.

Race With The Devil (1975)

“Eğer şeytanla yarışıyorsan, cehennemden hızlı olsan iyi edersin.” sloganıyla gösterime girdiği dönemde efsaneleşen Jack Starrett filmi, karavanlarıyla Texas eyaletinden Colorado’ya doğru gitmekteyken tanık oldukları Satanist ayin çerçevesinde gerçekleşen cinayetin ardından dehşete düşen bir çifti konu alıyor.

Martha Marcy May Marlene (2011)

Listedeki bir diğer ilk uzun metraj film de, Sean Durkin’e Cannes’da ödül kazandıran gerilim filmi Martha Marcy May Marlene. Film, baskıcı bir kültten kaçmasına rağmen kötü anılardan ve yükselen paranoyasından kaçamayan bir genç kızın ailesiyle tekrar iletişim kurma çabasını anlatıyor. Başrol oyuncusu Elizabeth Olsen’ın birçok ödül kazandığı ve bağımsız sinemacıların radarına girmeyi başardığı filmin, bizlere gelmiş geçmiş en karizmatik kült liderlerinden birini canladırarak yine birçok ödüle layık görülmüş John Hawkes’ı da tekrar hatırlattığını belirtelim.

The Devils (1971)

Birçoğumuzun Tommy ile hatırladığı Ken Russell’ın, Aldous Huxley’nin The Devils of Loudon kitabından uyarladığı The Devils listedeki belki de en kışkırtıcı filmlerden biri. 17. yüzyıl Fransa’sında geçen film, insanları cinselliği ve karizmasıyla etkisi altına alan rahip Grandier’in cinselliği bastırılmış kambur bir rahibe tarafından cadılıkla suçlanmasının hikayesini anlatıyor. Film, cinsellikle harmanladığı dinsel ögeleri nedeniyle İngiltere ve Amerika’da sansüre uğramakla kalmadı, halen daha birçok ülkede gösteriminin yasak olmasıyla adeta kendi başına bir tabuya dönüştü.

Martyrs (2008)

Pascal Laugier’ın Martyrs’i küçük Lucie’nin cinsel tacize uğradığı kesimevinden kaçışıyla başlıyor. Büyüyen Lucie, sadece kendisinin görebildiği bir kadının baskısı altında bir aileyi katledince, en yakın arkadaşı Anna, Lucie’nin, kurbanlarına işkence ederek ölümden sonraki hayatın sırrını arayan bir kültün yeni kurbanı olduğunu fark eder. Filmin, Pretty Little Liars dizisindeki Spencer karakteriyle tanıdığımız Troian Bellisario’nun başrolünde yer aldığı aynı adlı Amerikan uyarlaması yapım aşamasını henüz tamamladı ve vizyon tarihi halen daha belli değil.

Ticket to Heaven (1981)

Ralph L. Thomas’ın filmi, listedeki diğer filmlerin aksine kışkırtıcıdan çok yürek burkan bir film. Genç bir ateistin, dini bir kült tarafından robotlaştırılmasının ardından ailesinin ve arkadaşlarının onu kendine geri getirmek için sarfettikleri çaba ve yaptıkları fedakarlıklar hakkında olan film, Sex and the City öncesi Kim Catrall’a göz atmak için de güzel bir fırsat.

The Seventh Victim (1943)

Listedeki en eski film olan The Seventh Victim, kayıp kardeşini ararken Satanist bir kült ile karşı karşıya gelen Mary’nin hikayesini anlatıyor. Mark Robson‘ın yönettiği, Kim Hunter‘ın Mary karakteriyle ilk kez beyazperdede yer aldığı film birçok karakter barındırması ve birçok türden unsurlar içermesiyle sınıflandırılması zor bir klasik olmayı başarıyor.

The Wicker Man (1973)

Bir ada köyüne kayıp bir kızı aramak üzere giden polis memurunun hikayesini anlatan The Wicker Man, listede yer alan bir diğer 70’ler filmi. Garip ayinlerin düzenlendiği ada halkı tarafından, hiç var olmadığı söylenen genç kızın peşindeki polis memurunun hikayesi 2006 senesinde Neil LaBute tarafından yeniden çekildi. Bununla kalmadı, 1973 filminin yönetmeni Robin Hardy, 2011’de The Wicker Man’in devamı olan The Wicker Tree’yi yazdı ve yönetti. Serinin üçüncü devam filmi The Wrath of the Gods ise henüz yapım aşamasında.

Kill List (2011)

Listedeki en sık rastlanan yıla, 2011’a ait Ben Wheatley filmi, başarısızlıkla sonuçlanan son işinin üstünden bir yıl geçen tetikçi Jay’in karşılığında yüklü bir para alacağı üç cinayet işini kabul etmesiyle başlıyor. Film yüzeysel olarak incelendiğinde kültler hakkında değilmiş gibi dursa da, kapalı toplumlar, ilginç ritüeller gibi unsurlarla kültler hakkındaki filmlerle büyük paralellik gösteriyor.

Split Image (1982)

Konusu itibariyle, kendisinden bir yıl önce yayınlanan Ticket to Heaven filmine yakın duran Split Image, sahip olduğu bakış açısıyla da söz konusu filme bir o kadar uzak. Oğullarını, güzel bir kız tarafından içine çekildiği ve etkisi altına girdiği dini bir kültten kurtaramayınca, onu kurtarmak ve yeniden eğitmek için birini kiralayan bir aileyi anlatan Ted Kotcheff filmi; ailevi, sosyal, dini veya kişisel olsun, aşırı her türlü müdahale ve tesirin neticede büyük bir kötülük olacağının altını çiziyor.

Holy Smoke (1999)

Jane Campion’ın The Piano’dan sonraki ilk filminde; Kate Winslet, Hindistan’da çıktığı yolculuk esnasında karizmatik bir gurunun etkisi altında kalarak ismini dahi değiştiren Ruth’u, Harvey Ketiel ise Ruth’un ailesi tarafından onu tekrar eğitmesi ve kendisine getirmesi için tutulan ama sonunda ona aşık olan PJ Waters’ı canlandırıyor. Campion’ın, daha sonra kültler konusuna 2013 yılına ait mini televizyon dizisi Top of the Lake ile tekrar değindiğini hatırlatalım.

The Sacrament (2013)

Listedeki en yeni film olan Ti West’in The Sacrament’i, gizli bir komüne ziyarette bulunan bir haber timini konu alıyor. Zorlu bir başlangıcın ardından, komün ve lideri tarafından sıcak karşılanan haberciler, daha sonra komünde işlerin göründüğü kadar normal ve kusursuz işlemediği gerçeğiyle yüzleşiyorlar. No Country for Old Men filminden hatırladığımız Gene Jones, birden fazla festivalde Yardımcı Erkek Oyuncu dalında aday gösterildiği komün lideri rolüyle parlıyor.