Groundhog Day Hakkında Bilinmesi Gerekenler

Groundhog Day, hayatımıza girmiş en özgün filmlerden biri. Peki film hakkında her şeyi bilmiyor olabilir miyiz?

1993 yılının 12 Şubat’ında Harold Ramis’in komedisi “Groundhog Day”, Amerika’da vizyona girdi. O günden beri de nice sinemasever uyandıkları anda kendilerine, “Acaba bir önceki günde uyanmış olabilir miyim?” diye soruyor.

2 Şubat ise “Groundhog Day”, yani Bill Murray’in karakteri Phil Connors’ın Pennsylvania’daki Punxsutawney’e gitmek zorunda kalıp da, içinde sıkıştığı gün. Bizim size önümüzde erken bir bahar mı var, yoksa kara kış devam mı edecek söylememiz mümkün değil, ama onun yerine filme dair gözden kaçmış olanları, eğlenceli şeyleri ya da hatırlamak isteyeceğiniz bilgileri sıralayabiliriz.

Groundhog Day Hakkında Bilinmesi Gerekenler

1- Film Dağsıçanı Günü’nde Vizyona Giremedi

Fark ettiyseniz film ayın 12’sinde vizyona girdi dedik. İşte; bu on günlük değişimin bedeli neredeyse çok ağır oluyordu. Keza çoğu insan o esnada böyle bir filmin vizyona gireceğini göz ardı etmişti. Oysa, film ayın ikisinde vizyona girse – ya da en azından vizyonda olsa film direkt olarak dikkatleri üzerine çekecekti. Neyse ki filmin izleyicisinin vefası devreye girdi ve bizde Babam ve Oğlum‘la yaşanana benzer bir süreç başladı: film tanındıkça sevildi ve bu sevgi filmin hala sinemada gösteriminin sürdüğü zamana yetişti.

2- David O. Russell: “Groundhog Day’i Yazmış Olmak için Sol Kolumu Verebilirdim”

The Fighter, Silver Linings Playbook, American Hustle gibi filmlerin yönetmeni David O. Russell, Groundhog Day hakkında “Sol kolumu o lanet senaryoyu yazmış olmak için verebilirdim… Bu beni delirtiyor çünkü öyle bir film yapmayı o kadar çok isterim ki. Ah ulan, bu film hakkında konuşmaktan asla bıkmayabilirim.” dedi verdiği bir röportajda. 

3- Tom Hanks Groundhog Day’in Başrolü için Düşünülüyordu 

Yönetmen Harold Ramis’in Bill Murray’le geçmişini düşününce, oyuncunun ilk tercih olmayışına inanmak zor geliyor. Ama Phil Connors için ilk teklif Tom Hanks’e götürülmüş. Hanks, Sleepless in Seatle projesi hala sürdüğü için reddetmek zorunla kalmış. Yıllar sonra oyuncu, Ramis’e geri dönüp, müsait olamayışına çok memnun olduğunu şu sözlerle ifade etmiş: “Seyirci salonda oturup benim daha iyi bir insana dönüşmemi bekleyecekti, çünkü ben hep iyi insanlara hayat veriyorum. Ama Bill filmde ya da gerçek hayatta öyle güzel bir şerefsiz ki, hakikaten ne yapacağını kestiremiyorsunuz.” Phil Connors için geçen tek isim Tom Hanks değil. Steve Martin ve Chevy Chase’in de rol için düşünüldüğü yıllardır söylenir.

Ramis, Tom Hanks’le hemfikir sanıyoruz ki, yoksa Time Magazine’e bunları demezdi: “O rolde gerçekten de en iyi, en kibar, en cici Bill ve en kötü, en huysuz, en karanlık Bill arasında uçlardaydı. Bir şekilde kendisinin tamamını karakter vesilesiyle yansıtmanın bir yolunu buldu. Filmi çekerken, çekeceğimiz sahneye dair açıklama yapmaya giriştiğimde, ‘Sadece şunu söyle, iyi Phil mi kötü Phil mi?’ diyordu.”

Oyuncu kadrosuyla ilgili daha da ilginci, vakti zamanında İngiliz bir müzik gazetesinin Tori Amos’u filmin senaryosuyla fotoğraflamış olması. Tahmin edeceğiniz üzere, ünlü şarkıcının Andie MacDowell tarafından canlandırılan Rita’yı canlandırma olasılığı varmış.

Bu arada filmde Debbie isimli bir kadınla evlenecek olup da evliliğe dair endişeleri olan bir adam vardı, anımsadınız mı? İşte, o adamı oynayan isim ilk kez bir sinema filminde rol alan Michael Shannon’dı.

4- Filmin Muazzam Senaryosu

Senaryoyu yazan Danny Rubin, aslında Anne Rice’ın Interview With The Vampire kitabı, Nietzsche’nin Şen Bilim’i ve William Dean Howell’ın Christmas Every Day’inden etkilenip, hayatının en kötü gününü tekrar tekrar yaşamak zorunda kalan bir karakter yaratma fikrini böyle elde etmiş.

Geriye karakterinin hangi günde takılıp kalacağına karar vermek kalmış: “Bununla alakalı ilk düşündüğüm, hikayenin hangi günde takılacağıydı. Hangi gün olmalıydı? Derken, takvimi açtım ve ilk özel gün hangisiymiş diye baktım, iki gün sonra Dağsıçanı Günü vardı ve içimden ‘Harika. Henüz kimsenin mahvetmediği bir özel gün. Televizyonda her yıl Charlie Brown’un tatil günleri için hazırlanan bölümleri gibi dönebilir.’ Daha sonra diğer şeyler de durumla örtüşmeye başladı, mesela yabancı olduğu bir yere isteği dışında gitmiş olan bir karakter istiyordum. Eğer evinde, ailesi ve arkadaşlarıyla olacak olsaydı ortaya bambaşka bir hikaye çıkardı.”

Senaryoyla ilgili taslağın oluşması yedi hafta sürmüş. Fakat yazma süreci üç-dört günde bitmiş. Stüdyolar senaryoyu görünce beğenmeyip reddetmişler ama Danny Rubin’in ajansı senaryoyu Harold Ramis’e ulaştırmayı başarmış ve yönetmen projeye görür görmez bayılmış.

5- Groundhog Day’in Senaryosuna Ufak Rötuşlar

Orijinal senaryonun akışı bildiğimizden biraz daha farklı. Bizim bildiğimiz versiyonda, hikayeye karakterle beraber katılıyoruz. Fakat orijinal senaryoda seyirci hikayeye Phil’in uyanıp, çalar saat’in radyosunda DJ’lerin söylediklerini tekrar ederek güne başlarken dahil oluyor ve karakterin her an ne olacağını nasıl bilebileceğini bir süre anlayamayacak durumda oluyordu bu yüzden. Bir yandan Phil’in asabiyetinin nedenini de çözemiyoruz tabii. 2000’li yıllarda artık hepten aşina olduğumuz bu tür kronolojik değişimler muhtemelen zamanında hikayenin stüdyolardan ret almasının en önemli nedeni.

6- Hikâyenin Gidebileceği Alternatif Yönler

Ramis’in önerisiyle, hikayenin başında Phil normal hayat akışındayken sonradan aynı güne sıkışır hale geliyor.

New Yorker‘da yer alan bir makaleye göre orijinal senaryonun sonu da çok daha felsefi: Aslında Rita karakteri de kendi gününde sıkışmış vaziyette ve filmin sonunda varoluşsal bir rahatlama yok. Film öyle kalsaymış klostrofobiye yepyeni bir tanım yapmamız gerekebilirdi.

Stüdyo ayrıca Phil’in aslında eski sevgilisi tarafından başına sarılmış bir çingene lanetinin etkisinde olduğunu açıklayan bir sahne eklenmesi yönünde oldukça ısrarcı olsa da, Ramis böyle bir sahneyi çekmeyi reddetmiş.

7- Popüler Kültür Referanslarından Özellikle Kaçınılıyor

Rubin, 1990’ların popüler kültür referanslarından kaçıp da zamansız bir film yaratmak için ne denli uğraştıklarını oldukça vurguluyor. Eh, 20 küsur sene sonra, bu çabanın işe yaramış olabileceğini söyleyebiliriz.

8- Bill Murray ile Zorlu Set Ortamı

Bill Murray ve Harold Ramis sadece iş arkadaşı değiller, hatta Ramis’in çocuklarının vaftiz babası Murray. Fakat iki arkadaşın ilişkileri filmin çekimleri sırasında oldukça zedelenmiş ve sette sürekli kavga etmişler.

Filmin çekildiği zaman aralığında Murray’in tek kötü ilişkisi Ramis’le değilmiş, çünkü çekimler eşi Margeret Kelly’le boşanma zamanlarına denk geliyor. Bu vesileyle de kafasını dağıtmak için rolü konusunda hepten takıntılı hale gelmiş.

9- Bill Murray’nin Karaktere Olan Takıntılı Yaklaşımı

Murray artık gece yarıları telefon açma noktasına geldiğinde Ramis, senarist Rubin’i yapım öncesi süreçte beraber çalışmaları için Murray’in evine yollamış. Rubin o zamanları şöyle anlatıyor: “Bir türlü anlaşamayan iki kardeş gibiydiler. Ve filmle alakalı beklentileri de birbirleriyle örtüşmüyordu – Bill filmin daha felsefi olmasını istiyordu, Harold ise ona sürekli bunun bir komedi filmi olduğunu anımsatmak zorunda kalıyordu.”

10- Yönetmen Harold Ramis’in Gözünden Bill Murray

Ramis ise sette yaşananları şu sözlerle ifade ediyor: “Yapım sürecinde olup bitenler Bill’i resmen gücendiriyordu, o yüzden de kendisiyle iletişim kurmak çok zordu. Aramalara cevap alamıyorduk. Prodüksiyon asistanı kendisini bulamıyordu. En sonunda biri ‘Bill, biliyor musun, eğer bir asistanın olsa işler kolaylaşabilirdi. Böylece seni tüm bu işlerle yormamız gerekmezdi’ demeyi akıl etti. O da ‘Tamam’ dedi. Sonra bunun üzerine kendisine işitme engelli bir asistan bulduk, ve asistan sadece amerikan işaret dilini kullanmayı biliyordu, ki Bill işaret dili bilmiyordu, ekipteki diğer herkes gibi. Sonra Bill ‘Merak etmeyin, işaret dili kullanmayı öğreneceğim’ dedi. Benim düşünceme göre birkaç hafta içerisinde pes etmesi çok münasebetsiz oldu. Buna iletişimsizlik diyoruz.”

11- Ramis – Murray Yol Ayrımı

Uzaktan eğlenceli dursa da, ikilinin arkadaşlığı setten sağ çıkamamış. Ramis o günleri New Yorker’a “Bazen, Bill akıl dışı derecede kötü ve namüsaitti; sürekli sete geç kalıyordu.” diye anlatmıştı durumu. “Ona çocuklarımıza söylediğimiz şeyi söylemek istedim ‘Mızmızlanarak istediğini alamazsın. Onun yerine ne istediğini belirt’ diye”. Film hazır olunca, Murray Ramis’le nezaketen selamlaşmalar dışında konuşmayı tamamen bırakıyor.

12- Ramis Murray’e Zeytin Dalı Uzatmıştı

Ramis, 2005 yılında The Ice Harvest’ta, daha sonra Randy Quaid tarafından alınan rolü Murray oynasın isteyerek buzları eritmeye çalışsa da, Murray bu teklifi reddediyor. Ramis’i de 2014’ün 24 Şubat’ında kaybettiğimiz göz önünde bulundurulursa, artık iki ünlü ismin arkadaşlıklarını toparlama şansları da yok. Fakat 2014 yılındaki Oscar töreninde ödül sunmak için sahneye çıkan Bill Murray, Ramis’i unutmayarak ölümünden sonra da olsa kendisine saygılarını