Eric Rohmer’in 10 Favori Filmi

Fransız Yeni Dalga sinemasının ustalarından Eric Rohmer, 1961 Ekim’inde Fransız film dergisi Sight & Sound’a gönderdiği mektubunda o güne kadarki favori 10 filminden bahsediyor.

Rohmer, mektubu yazdığı günlerde daha çok Paris’teki ünlü sinema dergisi Cahiers du Cinéma’da yaptığı film eleştirileriyle tanınıyordu; ilk yönetmenlik denemesi olan ve Jean-Luc Godard’ın cameo yaptığı 1959 yapımı Le Signe du Lion’la, 1960’larda La Collectionneuse (Koleksiyoncu Kız) ve Ma Nuit Chez Maud (Maud’daki Gecem) gibi filmlerle yakalayacağı uluslararası başarıdan henüz uzaktaydı.

Mektubunda bahsettiği 10 film, Rohmer’in deyişiyle “sinemanın yok olması durumunda onun en önemli başarılarına dair en iyi fikri verecek filmler”.

1. True Heart Susie

[youtube width=”640″ height=”390″ video_id=”NxpjXrzWW4Q”]

Listenin ilk sırasında yer alan D.W. Griffith’in 1919 yapımı sessiz filmi True Heart Susie’de; Susie, aşık olduğu komşusu William’a hedeflerine ulaşması için gizlice yardım ederken kendi mutluluğundan feragat eder ve bütün hayatını William’ı, ona bir daha hiçbir zaman ulaşamayacağı bir seviyeye taşımakla geçirdiğini fark eder. Rohmer’in, bu filmi kendisinin de sıkça kullandığı duygusal ilişki ve etik gibi temalara odaklanarak ilerlemesi nedeniyle seçmiş olabileceği düşünülüyor.

2. The General / General

[youtube width=”640″ height=”390″ video_id=”GnrVXqQDQr8″]

Rohmer’in ikinci seçeneği Buster Keaton’ın, Amerikan iç savaşı döneminde bir tren operatörünün başından geçenleri konu alan 1926 yapımı komedi klasiği The General. Daha sonraları Rohmer, Keaton’ın filmlerindeki mizah hakkında şöyle konuşuyor:

“Keaton’ın yarattığı kahkaha, büyük bir ciddiyetle yaşının ötesinde bir işi yapmaya yeltenen küçük bir çocuğun bizde uyandırdığına benziyor. Onun kahkahasında biraz küçümseme, ama aynı zamanda gerçek bir hayranlık yatıyor ve [bundan] zevk alıyoruz; yani kahkahanın yoğunluğunu azaltmadan da, yüzümüzde hayranlık dolu bir tebessüm bırakabiliyor. ”

3. Sunrise / Şafak

[youtube width=”640″ height=”390″ video_id=”GnLVMREVA6M”]

Alman yönetmen F.W. Murnau’nun Hollywood’da çektiği ilk film olmasının yanı sıra kariyerinin en iyi filmi kabul edilebilecek 1927 yapımı Sunrise: A Song of Two Humans (Şafak) konusuyla (Filmde, bir kadına olan bağlılığı başka bir kadına duyduğu ilgiyle test edilen bir adamdan bahsediliyor) Rohmer’in Six Moral Tales serisine ilham kaynağı olmuş olabilir.

4. La Règle du Jeu / Oyunun Kuralı

[youtube width=”640″ height=”390″ video_id=”qxs4P6u1EiI”]

Jean Renoir’nın dönemin sosyal meselelerine değinen, 1939 yapımı satirik filmi La Règle du Jeu (Oyunun Kuralı) kendinden sonra birçok filme ilham kaynağı olmasının yanı sıra bazı eleştirmenler, filmdeki entelektüel geleneğin Rohmer’in ilk yapıtlarına yansıdığını savunuyor.

5. Ivan the Terrible / Korkunç İvan

[youtube width=”640″ height=”390″ video_id=”EnL0FP6Zczo”]

Sergei Eisenstein’ın yönetmenliğini yaptığı, iki bölümden oluşan ve Rus Çarı IV.İvan’ın hayatının anlatıldığı Ivan the Terrible (Korkunç İvan); etkileyici set tasarımıyla Rohmer’in Perceval le Gallois (1978) ve The Lady and the Duke (2001) filmlerine ilham kaynağı olmuş olabilir.

6. Journey to Italy / İtalya’da Yolculuk

[youtube width=”640″ height=”390″ video_id=”jXsLZcU40QA”]

Roberto Rossellini, 1954 yapımı Journey to Italy (İtalya’da Yolculuk) İngiliz bir çiftin Napoli’de geçirdikleri tatilde ilişkilerinde meydana gelen sorunlardan bahsediyor. Film Rohmer ve daha birçok Fransız eleştirmen tarafından sinemada duygusal gerçekliklerin tasviri anlamında bir kilometre taşı olarak nitelendirildi.

7. Red River’ı / Kanlı Nehir

[youtube width=”640″ height=”390″ video_id=”J_pvgtMm0mg”]

Rohmer, Howard Hawks’un filmlerini dikkate alan ilk eleştirmenlerden biriydi. Bu yüzden listede 7. sırada John Wayne ve Montgomery Cliff’in baba ve oğulu oynadıkları 1948 yapımı western filmi Red River’ı (Kanlı Nehir) görmek sürpriz olmadı.

8. Vertigo

[youtube width=”640″ height=”390″ video_id=”zNyENR-gjJI”]

Rohmer’in polisiye kategorisine düşebilecek belki de tek filmi 2004 yapımı Triple Agent olsa da, Vertigo’yu (1958) henüz günümüzdeki değeri görmediği bir zamanda Sight & Sound dergisi için yaptığı listeye eklemiş olması Alfred Hitchcock’a olan hayranlığını kanıtlar nitelikte.

9. Pickpocket / Yankesici

[youtube width=”640″ height=”390″ video_id=”CCZhSPwIZEg”]

1950’lerde Fransız sinema dergisi Cahiers du Cinéma’da yazan Rohmer ve diğer eleştirmenler dönemin Fransız sinemasına çok ilgi göstermemiş olsalar da; Robert Bresson’un dikkatlerini çeken, kişisel sinema anlayışı üzerine kurulu ve yenilikçi filmlerini görmezden gelemediler. Bresson’un senaryosunu Dostoyevsky’den esinlenerek yazdığı filmi Pickpocket (Yankesici) 1959 yılında vizyona girdi.

10. La Pyramide Humaine / The Human Pyramid

[youtube width=”640″ height=”390″ video_id=”G-rm0eKk588″]

Listede son sırada yer alan ve yönetmenliğini Jean Rouch’un yaptığı La Pyramide Humaine/The Human Pyramid (1961) Rohmer’in kendi filmlerini yapmak için eleştirmenliği bırakmadan önce hakkında yazdığı, dönemin çağdaş Fransız filmlerinden biri.

Hazırlayan: Zeynep Erbaş