Donnie Darko Hakkında Mutlaka Bilinmesi Gereken 15 Detay!

2001 yılında Richard Kelly tarafından yazılmış ve yönetilmiş olan Donnie Darko izleyicisine zamandan ve mekandan ayrı bir noktada bir maceranın yolculuğunu yaşatır. Giderek azalan bir zaman ile beraber sonu bilinmeyen bu yolculuk filmi Donnie Darko hakkında mutlaka bilmeniz gereken 15 detayı sizler için derledik.

Muazzam bir soundtrack albümü ile tüyleri diken diken eden bir filmdir Donnie Darko. Özellikle ilk ve son sahnesi ile izleyiciyi içine alır ve un ufak eder. Bu yok ediş ile beraber film aslında izleyiciyi tekrar doğurur ve bu yok etme-var etme çatışması içerisinde konusunda olduğu gibi film izleyicisi ile bir evrensel paralellik yolculuğu yaşar. Jake Gyllenhaal tarafından canlandırılan Donnie Darko dışarıdan bakıldığında sıradan bir gençtir. Çünkü biraz tuhaftır, arkadaşlarının yanında güler, ailesi ile bazı problemleri vardır ve cinsel uyanışı gerçekleşemeye başlamıştır. Ancak tüm bunların başlangıcında Donnie oraya nasıl gittiğine dair bir fikri olmadığı yerde kendini bulur. Burada mı uyumuştur, uyurken buraya mı gelmiştir bilmemektedir ancak bu uyanış ile beraber gelen Donnie’nin gülüşü izleyiciye bilinmez bir alanda olduğunu hissettirir. Sanki dünya aynı dünya değildir.

Donnie bir sonraki bilinmez noktada uyandığında ise dünyanın sonunun geleceğini öğrenmiş olarak uyanır. Ancak bu ritüel bir kırılma yaşamıştır. Donnie bu sefer kendini direkt bir yerde yatarken bulmaz. Bu süreç içerisinde kendi boyutundaki dev bir alüminyum tavşan ile konuşur. Frank ismindeki bu tavşan Donnie’ye saniyesine kadar söylediği bir zaman dilimi iletir ve bu süre dolduğu anda dünyanın sonunun geleceğini söyler. Bu bilinmezlik ile beraber izleyici artık Donnie’nin bir parçası olmaya başlar. Frank’in Donnie’ye söyledikleri ile beraber Donnie tehlikeli işlere kalkışmaya ve aslında doğru bildiği yolda ilerleyerek suç işlemeye başlar. Tüm bu suçlar, ergenlik cinsellikleri, dürtüleri, aşkları, zorbalıkları ve ezilmeleri ekseninde Donnie’ye verilmiş olan süre azalmaya başlar. Ancak bir yandan da Donnie için yaşlı bir kadın ve onun yazmış olduğu paralele evren kitabı hayatında hakimiyet kurmaya başlar. Donnie Darko’nun son kesitinde olanlar ile film hem izleyicisi gerginliğin kucağına atarken hem de hüzün ve kafa karışıklığı ile yapayalnız bırakır. Eğer sizin için de Richard Kelly imzalı bu film unutulmaz bir yapım ve bilinmezlerle dolu bir yolculuk ise sizin için derlediğimiz Donnie Darko hakkında bilmeniz gereken detaylar listesine bir göz atmalısınız!

 ***Yazının bundan sonrası Donnie Darko filmine dair keyif kaçırıcı detaylar (spoiler) içerir.***

Donnie Darko Hakkında Mutlaka Bilinmesi Gereken 15 Detay!

Yönetmen Tarafından Filme Dahil Edilen Referanslar

Richard Kelly’nin kısa metraj çekmiş olduğu iki filmi dışındaki ilk filmi olan Donnie Darko’da yönetmen filme kendisini etkilemiş referansları serpiştirmiştir. Bunlar sinema, sanat, edebiyat ve popüler kültürün izlerini taşıyan ve yönetmene bir şekilde Darko’nun hikayesini oluşturan basamaklardır. Bunlardan biri Cadılar Bayramı partisinde trambolin üzerinde atlayan Ronald Reagan maskeli kişidir. Yönetmen bu kişiyi yaratırken S. Thompson’dan ve onun aynı şekilde çekilmiş fotoğrafından ilham almış. Filmin sonlarına doğru yer alan bisiklet sahnesi ve Frank’in arabasından inen palyaço kostümlü genç ile Kelly, bilimkurgu konusunda ilham aldığı Stephen King’e de E.T. ve It referanslarıyla filminde yer vermiş. Filmde yer alan unutulmaz sinema sahnesinde ise Kelly Donnie ve Gretchen’ın C.H.U.D. filmini izlemeleri üzerine bir sahne hazırlarken filmin yasal hakları üzerinden bunu gerçekleştirememiş ancak The Evil Dead’i filminde gösterebilmiş. Filmdeki sinema salonunda ise The Evil Dead ile beraberThe Last Temptation of Christ gösterilmektedir. Filmde kendini herkes için feda eden ve birçok kişinin hayatını kurtaran Donnie, Kelly için bir İsa figürüdür. Bununla beraber de Donnie ile uğraşan okulun belalısı Seth Devlin de Kelly için şeytanın bir temsilidir.

Filmin Bütçesine Kıyasla Gişede Yarattığı  Hayal Kırıklığı

Donnie Darko 4.5 milyon dolarlık bir bütçe ile beyazperdeye yansıtılmış bir filmdir. Ancak 2001 yılında Amerika’da meydana gelen İkiz Kuleler saldırısı, ülkedeki eğlence sektörünü etkilerken bu etkiden Donnie Darko da payına düşen etkiyi almıştır. Filmin beklenen gişesine oranlar çok az sayıdaki bir oranda kalan gişe, filme toplamda 515 bin dolar gibi bir hasılat kazandırmıştır. Ancak daha sonra filmin popülerliği artmaya devam ederken Pieneer salonu film tam tamına 28 ay beyazperdede izleyici ile buluşturmuştur ve bu popülerlik ile gelen DVD satışlarıyla film 10 milyon doların üzerinde bir kazanç yakalamıştır.

Donnie Darko Rolü İçin Düşünülen İlk İsim Vince Vaughn

Filmin ana karakteri Donnie Darko için ilk başta Kelly’nin düşündüğü isim Vince Vaughn olmuş. Ancak oyuncu senaryoyu okuyup beğenmesine rağmen filmde 16 yaşında bir genci canlandırmak istememiş ve bu yüzden rolü geri çevirmiş. Daha sonra Donnie için oyuncu arayışlarında ilk olarak Mark Wahlberg ile görüşülmüş. Wahlberg karakteri peltek bir birey olarak canlandırmak istediğini söylemiş ve bu şartı kabul edilmediği için oyuncu ile bir anlaşmaya varılamamış. Jason Schwartzman da Donnie için düşünülen oyuncular arasında yerini almış ancak oyuncunun programı ile çekimlerin programı denk düşmediği için Donnie Darko karakterine Jake Gyllenhaal’un canlandırmasında karar kırılmış ve bu rol Jake Gyllenhaal için ilk büyük rolü olmuş.

Drew Barrymore’un Filmin Kaderini Değiştiren Kararı

Donnie Darko’yu yazan ve yöneten Kelly filmin yapımcı arayışında şansı yaver gitmeyen isimler arasında yer almış. Birçok yapımcı tarafından geri çevrilen film Kelly’e göre film televizyon filmi olma yolunda ilerlemeye başlamış ve beyazperde umudu Kelly için tükenmeye başlamış. Ancak bu sıralarda Charlie’s Angels filminin setinde olan Drew Barrymore senaryoyu okumuş ve yapım şirketi olan Flower Films’i projenin içerisine dahil etmiş. Barrymore, Kelly ile bir anlaşmaya vararak 4.5 milyon dolarlık bir bütçe ile filmi beyazperdeye taşımaya ve filmde Donnie’nin edebiyat öğretmeni Karen Pomeroy’e hayat vermeye kabul etmiş. Barrymore’un bu kararı ile Donnie Darko’nun sinema tarihindeki kaderi değişmiştir.

Seth Rogen’ın İlk Oyunculuk Tecrübesi

Günümüz sinemasının komedi türündeki yapımlarında yüzü ile özdeşleşmiş olan ve komedi filmlerinin aranan yüzlerinden biri haline gelmiş olan Seth Rogen, Donnie Darko filmindeki rolü ile sinema dünyasında kendine bir yer bulmaya başlamıştır. Rogen’ın komedi ile özdeşleşmiş olan oyunculuğu ise Donnie Darko’da canlandırdığı Ricky rolü ile aslında çok ters bir noktadır. Rogen’ın canlandırdığı Ricky karakteri Donnie’nin belalılarından biri olan okulun kabadayısıdır.

Donnie’nin Gördüğü Dev Tavşan’ın Referansındaki Hatalar

Donnie Darko dünyanın sonunun geleceğini kendi boyundaki bir tavşandan öğrenir ve daha sonra bu tavşanı sürekli görmeye başlar. Frank ismindeki tavşan ona yapması gerekenleri söylerken bir süre sonra Donnie ile bir ego çatışması olarak adlandıracağımız güç dengesi oyununa girerler. Birçok izleyici için Frank’in referansı 1950 yılı yapımı Harvey isimli filme dayanmaktadır. Ancak yönetmen ve senarist Kelly için bu birçok kişinin düştüğü yanlış bir referanstır. Kelly senaryoyu yazdıktan sonra Harvey’i izlediğini ve Frank için asıl referans aldığı noktanın -filmde de okutulan- Richard Adams imzalı Watership Down isimli romanın olduğunu söylüyor.

Jena Malone’un Senaryoda Olmayan Sahnesi

Filmde Gretchen karakterine hayat vererek yer alan Jena Malone, senaryoda olmayan bir sahne ile kamera karşısında ekstra sahne ile yer almıştır. Donnie paralel evrenler ve zamanda yolculuk üzerine yazmış olduğu kitaptan çok etkilendiği eski öğretmen Prof. Kenneth Monnitoff’un yanına gitmeye karar verir ve ona birkaç soru sormak ister. Donnie’nin yanında Gretchen da profesörün evine doğru yola çıkarlar ancak Malone bir türlü Prof. Kenneth Monnitoff’un soyadını söyleyemez ve her seferinde Donnie rolündeki Jake Gyllenhaal onu düzeltir. Birkaç çekimden sonra Kelly senaryonun bu şekilde ilerlemesini ve Donnie’nin Gretchen’ı düzelttiği ekstra sahnenin filmde yer almasına karar vermiştir.

Filmde Yer Alan Tavşanlar

Filmde Kelly tarafından yaratılmış tavşan Frank’in yanında dikkatleri çok çekmese de birçok tavşan göndermesi yer almaktadır. İlk olarak Donnie’nin bisiklet ile evine döndüğü ilk sahnede fonda çalan şarkı Echo & The Bunnymen grubunun The Killing Moon şarkısıdır. Gretchen okula gitmek için okul otobüsünü beklediği anda önünden Volkswagen Rabbit model bir araba geçmektedir. Elizabeth Darko televizyon koltuğunda uyurken hemen yanında içi doldurulmuş bir tavşan yer almaktadır. Donnie gizlice araba anahtarlarını almak için masaya doğru hamle yaptığında anahtarların hemen yanında bir Polaroid fotoğraf durmaktadır. Fotoğrafta Donnie ve kız kardeşi bir Cadılar Bayramı’ndadır ve Donnie bir tavşan kılığındadır.

Filmin Açılış Sahnesinde Yer Alan Paralel Evren Birleşmesi

Filmin başında Donnie bir tepede uyanır ve bir şeylerin farkındalığında olarak gökyüzüne bakarak gülümsemektedir. Bu farkındalık bilinçli bir farkındalık olmasa da birçok insanın hayatının kurtarabilecek bir gücün ön gösterimindeki farkındalığın gülümsemesidir. Donnie’nin ölmesi ile sonuçlanan bir hikaye paralel evrende devam ederken diğer evrende de Donnie’nin hayatta kalması ve bu çalınan hayat ile diğer hayatların kaderlerinin şekillenmesi filmde yer alır. Bu paralel evrenin ilk anında Donnie eve dönerken Frank’in arabasının yanından geçer. Bu birkaç saniyelik kesişim anı ölüm ile yaşam arasındaki insanların evrende şekillenen yollarının bir yansıması gibidir.

Dünyanın Sonu ile Ayın Döngüsünün Birlikteliği

Filmde Donnie bir golf sahasında uyanır ve kolunda rakamlar yazmaktadır. Bu rakamları Donnie’ye Frank söylemiştir ve ona bu sayılar ile orantılı olarak bir haber getirmiştir. Donnie’nin kolunda yazan sayıların temsili 28 gün 6 saat 42 dakika 12 saniyedir. Bu süre bittiği anda dünyanın sonu gelecektir. Ancak filmde yer alan bu sayılar rastgele seçilmiş sayılar değildir. Bir ayın kendi döngüsünü tamamlamasının tam olarak süresi 27 gün 7 saat 43 dakika 11 saniyedir. Bu süreden bir çıkarılarak ve bir eklenerek Kelly tarafından yeni bir döngü sayısı elde edilmiştir ve ayın kendi tamamlaması süresinden bir dünyanın sonu ile gelen bütünleşme hikayesi ortaya atılmıştır.

28 Sayısı ve Tesadüfü

Daha önce bahsettiğimiz detaylarda yer alan, ancak bir araya gelmedikleri için dikkat çekmeyen ortak özellikleri filmin büyük tesadüfleri arasında yerini alıyor. Frank’in Donnie’ye söylemesi üzerinde Donnie’nin koluna yazdığı rakamlara göre dünyanın sonunun gelmesine 28 gün vardır. Bununlar beraber Donnie Darko ilk gösteriminden sonra tam tamına 28 ay vizyonda kalmış ve izleyici ile buluşmuştur. Bunlarla beraber filmin 28 sayısı ile bir kesişim noktası var. Donnie Darko’nun çekimleri tam 28 gün sürmüş. Daha sonra bu sayının sırrı Kelly’e sorulduğunda ise yönetmen sadece tesadüf olduğunu dile getirmiştir.

Filmin Posterinin Araplara Özgü Tasarımı

Donnie Darko’nun posterinin Kelly’nin açıklamalarına baktığımızda değiştirilmiş olduğunu görüyoruz. Filmin posterinin daha Arap kültürü esintileri taşıması istenmiş ve buna göre birçok seçenek ortaya çıkmış ancak daha önce de bahsettiğimiz filmin tarihi ile Amerika’daki 11 Eylül saldırısının tarihsel rastlantısı yüzünden posterin böyle bir hava taşıması istenmemiş ve poster yeni fikirler ile yeniden yaratılmış.

Richard Kelly’nin Şirinler İçin İzin Alması

Richard Kelly filmde yer alan -Türkiye’de Şirinler olarak bilinen- the Smurfs oyuncağı için the Smurfs’un yaratıcısı Belçikalı sanatçı Peyo’yu aramış ve filmdeki bu görüntü için izin istemiş. Bu aramada da Donnie ve arkadaşlarının the Smurfs hakkında yaptıkları konuşmanın bir kısmını paylaşmış Kelly ve hem Peyo’nn düşüncelerini almak hem de izni olup olmayacağını sormak istemiş. Peyo bu sahneyi daha sonra da okuduğunda oldukça komik olduğunu ve Donnie’nin söylediklerinin çok doğru olduğunu eklemiş ve filmde the Smurfs ögelerinin kullanımına izin vermiş.

Donnie Darko Bir Süper Kahraman

Daha önce de bahsettiğimiz gibi filmdeki göndermelerle beraber Donnie bir nevi Kelly’nin elinden İsa olarak çıkmıştır. İsa gibi kendini diğer insanların hayatı ve geleceği için feda etmiştir. Ancak bununla beraber fonetik olarak da Donnie bir süper kahraman filminin baş rolündeki karakter gibidir. Filmde Gretchen Donnie’nin isminin bir süper kahraman ismi gibi olduğunu da söyler ve izleyiciye bir ipucu verir. Süper kahramanlara baktığımızda karşımıza; Peter Parker, Bruce Banner, Susan Storm ve birçoğu çıkar. Donnie Darko’daki karakterlere baktığımızda da ilk olarak karşımıza çıkan Donnie’den sonra onu Cherita Chen, Frankie Feedler, Daye Dennis, Joanie James, Sean Smith, Donnie Dickson takip eder. Her biri bir süper kahraman ismini andırır ve Donnie’nin fedakarlığı bir nevi süper kahraman ‘mükemmelliğine’ gönderme gibidir.

Donnie Darko’nun Devam Filmi

2001 yılı yapımı Donnie Darko’da, Donnie kendi ölümünü seçtiği anda paralel evrenlerin kesişiminde kardeşi Samantha’nın ve annesinin hayatını kurtarır. Sekiz yıl sonra 2009 yılında Nathan Atkins tarafından yazılmış ve Chris Fisher tarafından yönetmenliği yapılmış Donnie Darko’nun devam filmi ola S. Darko beyazperdede izleyici ile buluşmuştur. Donnie Darko’da da Samantha karakterini canlandıran Daveigh Chase tarafından canlandırılan Samantha karakteri kardeşi ile benzer bir kaderini paylaşmaktadır filmde. Ancak bu devam filmi büyük bir hayal kırıklığı olmuştur ve asla Donnie Darko’nun başarısını yakalayamamıştır. Aynı zamanda küçük bir not da eklemek gerekirse Kelly bu devam filmine hiçbir şekilde dahil olmamıştır hatta 2005 yılında yaptığı bir açıklamada öngörüsünü kullanarak Donnie Darko’ya bir devam filmi çekmeyeceğini çünkü devam filminin Donnie Darko’nun bütünlüğünü ve sağlamlığını bozacağını söylemiştir.