150. Yıl Dönümünde Alice in Wonderland’den 10 Uyarlama!

1865 yılında yayımlanan Alice’s Adventures in Wonderland‘in bu yıl 150. yıl dönümü! Sinema tarihinde elliden fazla uyarlaması bulunan bu ünlü eser Lewis Carroll tarafından kaleme alındı. Kitabın içindeki çizimlerin sahibi ise John Tenniel‘dır. Alegorik olan ve edebiyat dünyasında da önemli bir eser olarak kabul edilen Alice in Wonderland, Alice adındaki bir kızın tavşan deliğinden geçerek açıldığı fantastik dünyayı ve orada başından geçen maceraları konu alır. Kitabın ününün artmasıyla Lewis Carroll 1872’de Alice in Wonderland‘e bir devam hikâye yazar: Through the Looking-Glass. Ancak yönetmenlerin ve yapımcıların ilgi odağı daima Alice in Wonderland olur ve 1903 yapımı ilk sinema uyarlamasının ardından defalarca ve defalarca farklı üsluplarda beyazperdeye aktarılır bu klasik eser. Sinemanın yanı sıra birçok televizyon dizisine ve filmine de uyarlanan Alice in Wonderland aynı zamanda pek çok filme de etki etmiştir.

Dünyaca ünlü Matrix üçlemesinin 1999 yapımlı ilk filmi The Matrix, Alice in Wonderland‘e yaptığı göndermelerle doludur. “Tavşan deliğini izle!” direktifiyle başlayan bu ayrıntılar devam eden sahnelerde daha nice detayla birleşir. Bu göndermeleri videoda detaylı olarak görmeniz pek mümkün:

Kitabın etkilediği bir diğer film ise bilgisayardan beyazperdeye uyarlanan film Resident Evil’dır (2002). Bu filmde de kitaba yapılan göndermeler oldukça fazladır. Bunların en başında filmde başkahramanın isminin Alice, bilgisayarın isminin ise Red Queen olması gelir.

Alyce Kills (2011), Red Kingdom Rising (2014) gibi korku filmlerinde de Alice in Wonderland‘in etkilerini alenen görebiliriz.

Lewis Caroll‘ın bu unutmaz eserinin 150. yıl dönümü hasebiyle sizin için listelediğimiz Alice in Wonderland’den 10 uyarlama dizi, film ve animasyon şöyle:

1- Alice in Wonderland (1903)

Alice in Wonderland‘in sinemaya ilk uyarlanan versiyonu İngiliz yapımı sessiz film Cecil Hepworth ve Percy Stow yönetmenliğinde 1903’te çekildi. Filmde kullanılan Alice’in küçülmesi, kendi boyutuna geri dönmesi gibi özel efektler de oldukça kayda değer bir başarıya sahiptir. Sinemanın doğumundan kısa bir süre sonra çekilmiş olan bu yapım orijinalinde 12 dakika olup zamanında İngiltere’nin en uzun filmi olarak kayıtlara geçmiştir. Filmin birçok parçasının kayıp olmasına rağmen British Film Institute filmi restore etti. Film bu haliyle dokuz buçuk dakika sürmektedir. Filmde May Clark, Alice karakterine hayat verirken; White Rabbit ve Queen, Cecil Hepworth’ün eşi tarafından canlandırıldı. Norman Whitten ise Mad Hatter’ı oynadı.

Bu versiyondan yedi yıl sonra 1910’da ise Alice in Wonderland’in ABD yapımı sessiz, kısa ve siyah-beyaz bir uyarlaması daha yapıldı. Edwin S. Porter‘ın yönettiği ve Edison Manufacturing Company’nin yapımcılığını üstlendiği bu uyarlamada Gladys Hulette, Alice olarak boy gösterdi.

2- Alice in Wonderland (1931)

Bud Pollard yönetmenliğinde çekilen bu uyarlama hikâyenin ilk sesli versiyonudur. Yapımcılığını Hugo Maienthau‘nun üstlendiği bu ABD yapımı film düşük bir bütçeyle çekilmiştir. Filmde Ruth Gilbert, Alice’i canlandırırken Leslie T. King Mad Hatter’ı, Ralph Hertz ise White Rabbit karakterine hayat verir.

3- Alice in Wonderland (1949)

Fransız yapımı olan bu film Alice Au Pays Des Merveilles orijinal adıyla Dallas Bower yönetmenliğinde sinemaya uyarlandı. Alice, Carol Marsh tarafından canlandırıldı. Harikalar Diyarının karakterlerinin çoğu ise Lou Bunin tarafından tasarlanan kuklaların stop motion çekimiyle filme aktarıldı.

4- Alice in Wonderland (1951)

Walt Disney tarafından uyarlanan bu animasyon tüm Alice in Wonderland uyarlamaları arasında şüphesiz en bilineni ve en beğenilenidir. Öyle ki, bu versiyon kült klasikler arasındaki yerini almıştır. Animasyonun senaryosu yalnızca Alice in Wonderland değil, Through the Looking-Glass da baz alınarak yazılmıştır. Clyde Geronimi, Wifred Jackson ve Hamilton Luske’nin yönetmenliğini üstlendiği animasyonda Kathryn Beaumont, Alice karakterine sesiyle hayat veriyor. Animasyonun müzikleri de en az film kadar önemli bir yer edinmiştir bu uyarlamada.

5- Alice’s Adventures in Wonderland (1972)

İngiliz yapımı bu uyarlama müzikal bir filmdir ve 1973 yılında En İyi Kostüm Tasarımı ve En İyi Sinematografi olmak üzere iki dalda BAFTA Ödülü kazanmıştır. Müzikalde Alice’i Fiona Fullerton oynamaktadır. William Sterling‘in yönetmenliğini yaptığı bu müzikalin tüm müzikleri John Barry imzalıdır.

6- Alice in Wonderland (1983-1984)

Fushigi no Kuni no Alice orijinal adıyla Japon kanallarından birinde yayınlanan televizyon dizisi 52 bölümden oluşan bir animedir. Anime, 1951 yapımlı Disney uyarlamasının gölgesinde kalmış olsa da Avrupa ülkelerinde çok popülerdi. Shigeo Koshi ve Taku Sugiyama‘nın yönetmenliğinde çekilen animenin